Okyanusun evlatlarını hiç yüz üstü bırakmadığından bahsetti. Bilinmezden gelenler, gizemli olan her şeyin ruhunu alıp içini boşaltmışlardı ama o gözü hep ufukta, sıcak okyanus akıntılarının ve tropik fırtınaların kulağına fısıldadığı hikayeleri dinlemekten hiç vazgeçmediğini itiraf etti.
Uzun kumsalda oturup okyanusu izlerken ağzından çıkıvermişti bu sözler. Adanın yaşlı sakini Bali’ye ruh veren onu koca okyanusta diğer kara parçalarından ayıran özellikleri sıralarken göğe, toprağa, denize, ağaca, taşa velhasıl doğada yer alan her şeye bir kimlik veriyordu. Bali’yi özel kılan burada yaşan insanların ada algısıydı. Balinist kimliğiyle doğadan aldıklarını işliyorlar ve kendi kültürlerini inşaa ediyorlardı. Ahşap taş onların elinde vücuda geliyordu. Adanın kuzeyinde yer alan volkanik dağlar, işlenebilen değerli taşların menbağıydı. Bunu keşfeden ada halkı, volkanik dağların eteğindeki kaynakları ölümcül değil yapıcı bir şekilde yüzyıllardır kullanıyorlardı. Doğayla uyumlu yapılar bu taşlarla inşaa ediliyordu. Değerli taşlarda, altın ve gümüş gibi madenlerle harmanlanıp özgün tasarımlarla dünyanın dört bir yanına pazarlanıyordu. Diğer taraftan tropikal ormanlarda elde edilen kereste dünyanın başka hiçbir yerinde görülemeyecek ince bir işçilikle işleniyordu. Devasa heykellerden, çok ince detaylarla bezenmiş objelere kadar her türlü ahşap eser buradaki artistlerin elinden çıkıyordu. Adanın her yerinde, taş –ahşap, bu özgün eserleri görmek mümkündü.
Kumsaldaki o yaşlı adamın gözündeki o ruh arayışı ve ağzından dinlediklerim kafamdaki ada kavramını değiştirdi. Palmiye ağaçları, bembeyaz kumsal, ve mercan kayalıklarının süslediği o berrak suların dışında kendine özgü özellikleri barındırıyordu adalar.
Güneş Kuta Plajı’nda batarken, açıklardan sahile yükselerek gelen dalgalarda, genç adalılar sörf tahtaları üzerinde görsel bir şölen sunuyordu. Yaşlı adam bundan yıllar önce genç bir delikanlı iken sörf tahtasını alıp denizde sörf yaptığı zamanlarda onu sadece adanın yerlilerinin izlediğini anlattı. Ama o şimdi Avustralya’dan Japonya’ya, Rusya’dan Finlandiya’ya, Türkiye’den Almanya’ya dünyanın dört bir tarafından insanla beraber gün batımını ve sörf yapan insanları izliyordu…
- Uçaktan Bali Adası’nın volkanik dağları.
Kuta Plajı’nda gün batımı…
- Ahşabı işleyen yaşlı kadın… – Toprak kabı cam parçalarıyla kaplayan Balili çocuk.








